
Alergie Pokarmowe
Organizm każdego z nas wyposażony jest w swoistych „obrońców”, którzy chronią nas przed wniknięciem wirusów i bakterii do ustroju. Niekiedy jednak dzieje się tak, że komórki stojące na straży naszego zdrowia źle rozpoznają „wroga” i zaczynają bronić nas przed zupełnie nieszkodliwymi substancjami. Tak jest w przypadku alergii pokarmowych. Układ odpornościowy stawia organizm w stan gotowości do obrony, po zjedzeniu czegoś, co u zdrowego człowieka nie wywołuje żadnej reakcji oprócz rozpoczęcia trawienia.
Wielka Czwórka
Pośród wielu alergii pokarmowych tylko cztery podstawowe wywołują problemy u większej grupy ludzi: jajka, orzechy, produkty mleczne i gluten.
Jajka
- można być uczulonym na jajka surowe lub gotowane. U różnych osób różna ilość jajek wywołuje reakcję, niektórzy nie zaryzykują zjedzenia nawet okruszka ciasta, a niektórzy, o łagodnej alergii mogą sobie pozwolić na kawałeczek wypieku.
- Jajka zawierają pełnowartościowe białka, składniki mineralne i witaminy
- Można je zastąpić: mięsem, rybami, mlekiem, serami, produktami z soi, z pełnego ziarna, orzechami i nasionami
Orzechy
- Orzechy ziemne i orzechy drzewne (migdały, orzechy brazylijskie, laskowe, pistacje, macadamia, pekany, nerkowce i włoskie) - nie wszystkie jednocześnie muszą wywoływać alergię, jednak, będąc uczulonym na jeden rodzaj, lepiej unikać wszystkich; gotowanie orzechów nie zmniejsza ryzyka reakcji alergicznej, prażone orzeszki ziemne wywołują jeszcze większą reakcję
- Choć nie są podstawą naszej codziennej diety, to jednak uzupełniają ją w cenne składniki mineralne i białko
- Można je zastąpić: roślinami strączkowymi, jajkami, produktami mlecznymi i serami
Produkty mleczne
- W tej grupie rozróżnia się alergię na mleko, która często mija z wiekiem dziecka, jednak może powodować bardzo silne reakcje anafilaktyczne, oraz nietolerancję laktozy o łagodniejszym przebiegu, lecz częstszym występowaniu
- Laktoza to cukier mleczny znajdujący się w mleku krów, owiec, kóz, bawołów i ludzi, nietoleracja laktozy jest spowodowana brakiem lub niedostateczną ilością enzymu-laktazy, który rozkłada mleko w jelitach, by mogło być przyswojone
- Produkty mleczne są cennym źródłem białka, tłuszczów, węglowodanów, witamin, a przede wszystkim wapnia i wit. D
- Można je zastąpić: mlekiem sojowym, chlebem pełnoziarnistym, roślinami strączkowymi, suszonymi owocami, nasionami i orzechami oraz rybami
Gluten i mąka pszenna
- Choroba objawiająca się alergią na gluten to celiakia, która niestety utrzymuje się do końca życia; reakcję wywołuje białko znajdujące się w wielu zbożach, w tym w pszenicy, jęczmieniu, życie, owsie, orkiszu
- Składniki zawierające gluten trafiają do wielu produktów wysoko przetworzonych, tak więc zapoznanie się ze składem produktu jest podstawą
- Czym można zastąpić: należy szukać produktów, w tym zbóż bezglutenowych, z których róznież można przyrządzać ulubione potrawy – ryż, otręby i płatki ryżowe, kukurydza, płatki i chleb kukurydziany, rośliny strączkowe, nasiona, orzechy, suszone owoce, czerwone mięso, tłuste ryby, skorupiaki
Jednak zamiast koncentrować się na ograniczeniach, znajdź sposób na omijanie alergenów w ulubionych daniach.
Czerp inspiracje z różnych kuchni świata
Kuchnia włoska oferuje wspaniałe bezglutenowe polenty, risotta, ziemniaczane gnocchi bez mąki, bezmleczne ciasta na pizzę i calzone, zawierające wodę i oliwę, sorbety
Kuchnia meksykańska to odpowiedni wybór dla chorych na celiakię, ponieważ potrawy meksykańskie opierają się głównie na kukurydzy i ryżu. Tortille (ważne, żeby były kukurydziane a nie pszenne) są podstawą do burrito, tacos, enchilady i tostady z nadzieniem, bezpieczna i szeroko stosowana w tej kuchni jest również fasola.
Kuchnię japońską powinny zdecydowanie poznać osoby uczulone na produkty mleczne. Do wypróbowania są klarowne zupy na bazie miso lub dashi z tofu, mięsem albo warzywami, makaron ryżowy z wołowiną lub kurczakiem, dla uczulonych dla gluten również makaron gryczany, czy ciasteczka ryżowe, na deser bez orzechów „bezpieczne” są lody z zielonej herbaty.
Kuchnia Chin i Azji Południowo-Wschodniej to dobra propozycja dań bezmlecznych: tajskie curry z kurczaka, pasty z kokosów i fasoli, smażone warzywa, dipy i zupy, a także dań bezglutenowych, opartych głównie na ryżu – miękkie sajgonki lub deser ryżowy z kokosem i mango.
Większość sosów kuchni indyjskiej jest zagęszczanych proszkiem z migdałów, jogurtem lub śmietaną, co jest dobrą alternatywą dla glutenowej mąki. Kuchnia ta wykorzystuje również fasolę, nasiona roślin strączkowych i ryż
„Kuchenni bohaterowie” czyli co musisz mieć w swojej spiżarni
Bycie alergikiem nie oznacza rezygnacji z jedzenia pysznych rzeczy. Placki, pieczywo i puddingi są możliwe dzięki substytutom, które sprawiają, że chrupiące, lekkie pieczywo, kremowe desery, biszkopty i lody nie są już poza zasięgniem. Oto lista bohaterów:
- Mleko sojowe bezpieczne dla alergików uczulonych na produkty mleczne
- Bezmleczne sery
- Guma ksantanowa – bezglutenowy produkt nadający pieczywu sprężystość, pomagający wiązać ciasto
- Mąka kukurydziana używana do robienia chleba, tortilli, zagęszczania sosów
- Gotowa mąka bezglutenowa, której podstawą jest mąka ryżowa
- Mąka ziemniaczana, może być używana jako substytut jajek w wypiekach, ma bardzo dobre zdolności wiązania
- Gotowe substytuty jajek w proszku
- Tofu – nadaje się do dipów i dressingów, zastępuje sery, gotowane jajka
- Słonecznik, sezam i inne ziarna doskonale zastępują orzechy
Zaakceptuj to czego nie możesz zmienić i naucz się z tym żyć!
Przygotowała: Joanna Matuszyńska, Dietetyk