
Orkisz dla zdrowia
Wielu z nas zdaje sobie sprawę z tego, że żeby długo cieszyć się dobrym zdrowiem i samopoczuciem trzeba się zdrowo odżywiać. Do zdrowej diety orkisz jest zdecydowanie niezbędny. Spożywany w kilku potrawach tygodniowo pomagać zwalczać nadmiar cholesterolu, wspomaga odchudzanie, przyspieszając przemianę materii, wzmacnia odporność organizmu.
Orkisz jest gatunkiem zboża, które w dietetyce przeżywa swoją drugą młodość. To pochodzące z Azji ziarno było znane już 7-8 tyś lat przed naszą erą. W ostatniej dekadzie wróciło do łask, dzięki łatwości wykorzystania w uprawach ekologicznych i wysokich walorach odżywczych. Można je spożywać w postaci ziarna, otrąb, płatków, mąki, kaszy. Wyrabia się też z niego kawę, piwo i wódkę.
Zboże idealne do ekologicznych upraw
Prostota uprawy orkiszu wynika z faktu, że do obfitych plonów nie potrzebuje nawożenia i stosowania środków chemicznych. Wyrośnie nawet na mało żyznej glebie, przy mało sprzyjających warunkach pogodowych. Jest to duża zaleta w naszych czasach, w których mamy coraz większy problem z powszechnym zanieczyszczaniem żywności nawozami sztucznymi, powodującymi przenikanie do produktów szkodliwych dla zdrowia azotanów. Orkisz nie potrzebuje sztucznego nawożenia, więc jest wolny od chemicznych zanieczyszczeń. Dużą rolę odgrywa tu również gruba łuska otaczająca ziarno, która chroni zboże przed zanieczyszczeniami z atmosfery.
Zdrowie tkwi w ziarnie
Orkisz góruje nad innymi zbożami z prostej przyczyny: naukowcy dowiedli, że najwartościowsze składniki w orkiszu znajdują się w jego sercu, czyli ziarnie wewnętrznym a nie w łupinie. Do tej pory, za zdrowe ziarna uważaliśmy te najmniej oczyszczone z okrywy nasiennej, ponieważ to w niej znajdują się najcenniejsze składniki, błonnik, witaminy i minerały. Oczyszczone ziarno orkiszu jest nadal bardzo wartościowym produktem. Stwarza to możliwość wyprodukowania mąki o dobrych właściwościach wypiekowych, będącej jednocześnie zdrowszą i wartościowszą, niż mąka z oczyszczonego ziarna pszenicy zwykłej.
Odpowiedni skład
Ziarno orkiszu zawiera w swoim składzie 56% skrobi, 11% białka, prawie 3% tłuszczu i 2% składników mineralnych. Dostarcza organizmowi zarówno węglowodanów złożonych, niezbędnych aminokwasów, błonnika, jak i nienasyconych kwasów tłuszczowych. Te ostatnie są bardzo ważne dla zwalczania nadmiaru cholesterolu w organizmie i spalania nagromadzonej tkanki tłuszczowej. Jest bogatym źródłem żelaza, potasu, wapnia, cynku oraz witamin z grupy B i PP. Ze względu na niewielką zawartość glutenu może być bezpiecznie spożywany przez osoby chore na celiakię. Ze względu na zawartość rodanidu - substancji będącej naturalnym antybiotykiem, wzmacnia układ odpornościowy, przyspiesza regenerację komórek i tkanek.
Jedz na zdrowie
Produkty orkiszowe są bardzo zdrowe i lekkostrawne. Powinni je spożywać wszyscy, którym zależy na zdrowym odżywianiu, a w szczególności osoby cierpiące na choroby powodujące: ogólne zmęczenie i osłabienie organizmu, spadek odporności, zaburzenia metabolizmu, problemy żołądkowo-jelitowe. Wśród pozytywnego oddziaływania orkiszu na organizm wymienia się między innymi: obniżenie poziomu cholesterolu, zmniejszenie zapotrzebowania na insulinę u diabetyków (tylko po konsultacji z lekarzem), zapobieganie powstawaniu kamieni żółciowych, przyspieszenie tempa przemiany materii, poprawienie trawienia, uczucie sytości na długi czas. Dojrzały orkisz zawiera również duże ilości kwasu krzemowego, mającego wpływ na stan naszej skóry, włosów i paznokci, a dzięki zawartości mukopolisacharydów ma pozytywny wpływ na układ odpornościowy. Mąka orkiszowa zawiera dwa razy mniej (w porównaniu do mąki pszennej zwykłej) maltozy, węglowodanu, który jest odpowiedzialny za szybki wzrost poziomu cukru we krwi.
Z czym to się je?
Najszersze zastosowanie w codziennym zdrowym żywieniu ma mąka orkiszowa i całe ziarno orkiszu. Mąkę orkiszową można używać zamiast mąki pszennej zwykłej w wypiekach ciast, chlebów, domowych makaronów do zagęszczania zup, sosów, itp. Z ziarnem orkiszu można przygotować bardzo ciekawe potrawy:
Sałatka z ziarnem orkiszu:
Ziarno zamoczyć na jedną noc w wodzie, potem gotować na małym ogniu przez 30-40 minut. Zostawić na pół godziny na gorącym garnku. Ogórka kiszonego i paprykę pokroić w kostkę. Pomidory w plasterki. Groszek ugotować. Wymieszać składniki z jogurtem naturalnym i przyprawami, posypać na wierzchu startym serem.
Papryka nadziewana orkiszem:
Ziarno orkiszu ugotować po wcześniejszym namoczeniu, jajka ugotować na twardo, posiekać, ser żółty starkować, wymieszać wszystko z serkiem śmietankowym, przyprawić, faszerować przepołowione i oczyszczone z nasion papryki, układać w naczyniu żaroodpornym, wlać trochę wody i zapiekać do miękkości papryki.
Shake owocowy z orkiszem:
Ziarno ugotować, jogurt naturalny zmiksować z mrożonymi owocami i sokiem z cytryny, posłodzić do smaku, dodać orkisz.